สำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน
มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี ร่วมกับทีมเสน่ห์จันท์ จัดกิจกรรม “น้อมเชิดชู บูชาครูช่าง”
เสื่อสาดศิลป์ถิ่นจันทบูร ครั้งที่ 4 พร้อมพิธีมอบรางวัล
“ศิลป์สานพรรณี” เพื่อเชิดชูเกียรติครูช่างหัตถศิลป์เสื่อกกจันทบุรี
ภายใต้แนวคิดสำคัญ “ถึงเวลาพาแม่ครูเข้าวัง” อันเป็นหมุดหมายใหม่ของการยกระดับภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่พื้นที่ประวัติศาสตร์และศูนย์กลางการเรียนรู้ ทางวัฒนธรรมของจังหวัด
การจัดกิจกรรมในครั้งนี้
เป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนพันธกิจด้านการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม โดย
ผู้อำนวยการสำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน
มีบทบาทสำคัญในการกำหนดทิศทางเชิงนโยบาย เชื่อมโยงองค์ความรู้จากชุมชน
สู่การพัฒนาเชิงสร้างสรรค์ การออกแบบร่วมสมัย และการต่อยอดเชิงเศรษฐกิจวัฒนธรรม
เพื่อให้ “เสื่อจันทบูร” ไม่เพียงคงอยู่ หากแต่ก้าวไปข้างหน้าอย่างมีศักดิ์ศรี
กิจกรรมเริ่มต้นจาก
พิธีขอขมา ตัดกก ขุดเหง้า ณ ชุมชนบ้านเขาน้อยท่าแฉลบ เมื่อวันก่อนหน้า
อันเป็นพิธีกรรมสำคัญที่สะท้อนความเคารพต่อธรรมชาติ ครูบาอาจารย์
และรากเหง้าภูมิปัญญา ก่อนจะนำมาสู่ พิธีไหว้ครูช่าง ซึ่งได้รับเกียรติจาก
ครูวรวินัย หิรัญมาศ ครูศิลป์ของแผ่นดิน ทำหน้าที่ประธานครูพราหมณ์
นำกล่าวประกอบพิธีอย่างสมบูรณ์ตามจารีต
บรรยากาศของพิธีเต็มไปด้วยความซาบซึ้งและตื้นตัน
โดยเฉพาะในช่วง พิธีมอบรางวัล “ศิลป์สานพรรณี”
เพื่อเชิดชูเกียรติพ่อครูแม่ครูช่างเสื่อ
ผู้เป็นดั่งเสาหลักในการปกป้องอัตลักษณ์ไม่ให้เลือนหายไปตามกาลเวลา จำนวน 4
ท่าน ได้แก่
แม่ครูจารุวรรณ
เจริญงาม
พ่อครูประสิทธิ์
วงษ์จีนเพ็ชร
แม่ครูสุริยา
แก่นจันทร์
พ่อครูบุญธรรม
สุขากร
อีกหนึ่งภาพสะท้อนความสำเร็จของการสืบสานและพัฒนา
คือ ผลงานเสื่อลายยกพระนามาภิไธยย่อของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี
ซึ่งเป็นบทพิสูจน์ว่าจากรากเหง้าทางวัฒนธรรมที่เข้มแข็ง
สามารถต่อยอดสู่การออกแบบร่วมสมัยที่มีศักยภาพในระดับสากล
และเปลี่ยนทุนทางวัฒนธรรมให้กลายเป็นเศรษฐกิจสร้างสรรค์ที่ยั่งยืนของคนจันทบุรีได้อย่างเป็นรูปธรรม
“เสื่อจันทบูร”
นับเป็นอัตลักษณ์สำคัญของงานหัตถศิลป์จังหวัดจันทบุรี
มีที่มาจากแม่ชีญวนผู้นับถือศาสนาคริสต์นิกายคาทอลิก
ซึ่งอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานและถ่ายทอดองค์ความรู้การทอเสื่อให้แก่ชาวบ้าน
ก่อนที่วิถีดังกล่าวจะค่อย ๆ เลือนหายไปในช่วงยุคการทำพลอย
แต่ด้วยสายพระเนตรอันยาวไกลของ
สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7
ได้ทรงฟื้นฟูการทอเสื่อให้กลับมารุ่งเรืองอีกครั้ง
และกลายเป็นอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่หล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของชาวจันทบุรีมาจนถึงปัจจุบัน
งาน ไหว้ครูช่าง
เสื่อสาดศิลป์ถิ่นจันทบูร จัดขึ้นต่อเนื่องตั้งแต่
ครั้งที่ 1
ปี 2565 ณ ชุมชนบ้านเสม็ดงาม
ครั้งที่ 2
ปี 2566 ณ ชุมชนบ้านบางสระเก้า
ครั้งที่ 3
ปี 2567 ณ ชุมชนบ้านเขาน้อยท่าแฉลบ
และในปีนี้
นับเป็น ครั้งที่ 4 ซึ่งถือเป็นอีกก้าวสำคัญของการยกระดับประเพณี
โดยกำหนดจัดงานในวันที่ 20 ธันวาคม
อันตรงกับวันคล้ายวันพระราชสมภพของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี ซึ่งในปีนี้ครบ 121
ปี อย่างมีนัยสำคัญ
สำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน
พร้อมทีมเสน่ห์จันท์ ยังคงมุ่งมั่นผลักดันให้งาน “ไหว้ครูเสื่อ” ก้าวสู่การเป็น
ประเพณีประจำปีของจังหวัดจันทบุรี
ควบคู่กับการน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ท่าน
ผู้ทรงวางรากฐานให้เสื่อกกจันทบูรเป็นทั้งมรดกภูมิปัญญา อาชีพ และพลังทางเศรษฐกิจวัฒนธรรมของท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
ขอขอบคุณภาพสวยๆจากเพจ
: Bangkaja Village Chanthaburi /ประชาสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี